[ไปพักใจ หลังจากผ่านความเหน็ดเหนื่อยมานาน] 

...

นั่งอยู่บนเรือข้ามฟาก ล่องจากท่าพระจันทร์มายังท่ารถไฟ
คลื่นลมกลางแม่น้ำเจ้าพระยาผ่านกระทบจนน่าตกใจ
เรือลอยอย่างเฉื่อยช้า โคลงเคลงไปมาราวกับไร้จุดหมาย
ขณะที่สายตาจดจ้องตัวหนังสือ แต่สื่อความหมายอะไรไม่ได้
โดยไม่ทันได้สังเกตรอบกาย, มีใครคนหนึ่งกำลังเดินเข้ามา

"...รู้จักสัญญาไหม ? เคยฟังเพลงของสัญญาไหม ?
ไม่ต้องบอกความในใจก็ได้ เดี๋ยวสัญญาจะร้องให้ฟัง..."

ชายที่อ้างชื่อว่า "สัญญา" ตะโกนบอกผู้โดยสารในเรือลำนั้น
ก่อนจะเริ่มเอื้อนเสียง ร้องเพลงอะไรสักอย่างซึ่งฉันไม่เคยรู้จัก
แต่คิดไปเองว่า คงเป็นเพลงที่ใครหลายคนจดจำอยู่ในใจ

ฉันละสายตาจากหนังสือเล่มเล็ก - แต่หนักอึ้ง - ในมือ
ปราดตามองชายผู้เป็นต้นเสียงเพลงนั้น เพียงชั่วอึดใจ
ใบหน้าของเขาพอกทาด้วยแป้งฝุ่นสีขาวนวลเป็นริ้ว
สายตาเหม่อมองบางสิ่งที่อยู่ไกลออกไป - ฉายแววทอประกาย
ริมฝีปากขยับขึ้นลงตามถ้อยคำ แฝงรอยยิ้มน้อยๆ เอาไว้ตรงมุม
ร่างกายใต้เสื้อผ้าขมุกขมอมพลางร่ายลีลาไปตามเนื้อหาเพลง
คล้ายกับว่า เขากำลังอยู่บนเวทีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิต

ไม่จำเป็นต้องใช้ความรู้ทางการแพทย์ที่ลึกซึ้งหรอก
ด้วยสายตาของคนธรรมดา คงพอบอกได้แล้วว่าเขา "ไม่ปกติ"

...

 

... 

เรียกอย่างคนทั่วไป ชายคนนั้นคือ "คนบ้า"
เรียกอย่างภาษาหมอ ชายคนนั้นเป็นโรค
"จิตเภท"*
และหากจะเรียกอย่างหมอหัวนอก อาจเลือกใช้คำกรีก
ว่า "Schizophrenia" ซึ่งมีความหมายตรงกับคำภาษาไทย

โรคบ้า - โรคจิตเภท หรือ Schizophrenia
เป็นความผิดปกติทางความคิด อารมณ์และพฤติกรรม
โดยไม่มีโรคทางกาย โรคทางสมอง หรือพิษจากยาใดๆ
และอาการที่เกิดขึ้นนั้น คงอยู่นานมากกว่า ๖ เดือน

อาการผิดปกติที่พบในผู้ป่วยจิตเภท มีอยู่หลายอย่างด้วยกัน
เช่น เลอะเลือนหลงผิด (delusion) มีความคิดแปลกประหลาด
หูแว่ว ตาฝาด ประสาทหลอน (hallucination) พูดจาไม่ค่อยรู้เรื่อง
มีพฤติกรรมแปลกๆ (bizarre behavior) อย่างที่คนทั่วไปไม่ทำกัน
ระดับความรุนแรงมีทั้งที่ใกล้เคียงกับคนปกติมากจนดูไม่ออก
เว้นแต่เมื่อมีความเครียดกระทบจิตใจ จึงแสดงอาการออกมา
ในขณะที่บางคนอาจเป็นพวกสุดโต่ง เพียงมองผ่านก็รู้ได้ทันที

ถ้าหากว่าใครยังนึกไม่ออกว่าโรคนี้มีอาการอย่างไร
ลองดูภาพยนตร์เรื่อง
"Beautiful Mind" ก่อนก็ได้
คิดว่าคงพอช่วยตอบความสงสัยข้อนี้ได้บ้าง

...

John Forbes Nash, Jr. นักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกัน
เจ้าของรางวัลโนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ ปี ค.ศ. ๑๙๙๔
ผู้คิดค้นทฤษฎีเกม - ป่วยเป็นโรคจิตเภทมานานเกือบทั้งชีวิต

... 

ความผิดปกติทางความคิด อารมณ์และพฤติกรรม
ทำให้คนที่เป็นโรคจิตเภทถูกกีดกันออกจากสังคม
โดยปกติ คนกลุ่มนี้มีแนวโน้มหมกมุ่นกับตัวเองอยู่แล้ว
ยิ่งโดนสังคมบีบคั้น ความหมกมุ่นก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้นเป็นทวีคูณ
เมื่อโลกภายนอกไม่ใช่ที่ที่เหมาะสมสำหรับคนที่แตกต่าง
การอยู่ในโลกส่วนตัวจึงเป็นทางออกสุดท้ายที่จำเป็น

ว่ากันให้ชัด, อาการของโรคจิตเภทตามที่เล่ามาทั้งหมดนี้
ล้วนเกิดจากความ "ติดหลง" ในวังวนความคิดของตนเอง
คนกลุ่มนี้มีความสุขอยู่กับภาพลวงตาที่ตนสร้างขึ้นมา
แล้วหลงคิดไปว่า สิ่งที่ตนสัมผัสอยู่นี้คือโลกแห่งความจริง
เราจึงพบเห็นพวกเขาบ่นเพ้ออยู่เพียงคนเดียว ไม่สนใจใคร
หลายคนแต่งตัวไม่เหมาะสม แสดงท่าทางไม่ถูกกาลเทศะ
ผู้คนที่เดินผ่านไปมา ต่างพากันเบือนหน้าหนีด้วยความสังเวช
แม้ว่าเจ้าตัว - ผู้ป่วย - จะไม่เคยรับรู้ความจริงข้อนี้เลยก็ตาม

คนส่วนใหญ่มองออกว่าใครปกติ และใครที่เป็นจิตเภท
เพราะการ "ติดหลง" อย่างจิตเภทเป็นเรื่องแปลกชัดเจน
สิ่งที่พวกเขาคิดและแสดงออกมา ไม่มีใครอยากทำตาม
นอกจากคนที่มี "ความบ้า" แอบแฝงอยู่ในตัวคล้ายๆ กัน
แต่ถ้าหันกลับมามองถึง "กระบวนการ" เกิดความผิดปกติแล้ว
เราไม่สามารถบอกได้เลยว่า มีใครบ้างที่เป็น "คนปกติ"
คงบอกได้แต่เพียงว่า ใครเป็นคนที่ "ยอมรับว่าปกติ" เท่านั้น

"...เมื่อเป็