(¯`·._.·[ รัตนาดิศรานุทิน ]·._.·´¯)

(กลอน - ว่าง - เปล่า)

ทุกสิ่งหยุดการเคลื่อนไหว
ภายใต้ดวงตาที่ปิดสนิท
นี่แหละ ! ความจริงของชีวิต
ยิ่งใหญ่ แต่น้อยนิด - ชีวิตจริง !!

เพียงแค่ข้ามคืนวาน
กับการละทิ้งทุกสิ่ง
ร่างกายที่เคยไหวติง
กลับสงบนิ่งลงฉับพลัน

ไม่มีใครเคยอยู่ค้ำฟ้า
ไม่มีใครเก่งกล้าท้าสรวงสวรรค์
ไม่ใครอยู่ยงคงกระพัน
ไม่มีใครหยุดวันและเวลา

คนข้างหลังทั้งหลาย
โปรดจงรู้ไว้เถิดว่า
ทุกชีวีที่ถือกำเนิดมา
สุดท้าย ล้วนต้องลาจากไป

...

ศุกร์ที่ ๑๔ กันยายน ๒๕๕๐,
จำได้ว่าวันนั้น เข้าร่วมสัมมนาอยู่ที่สถาบันประสาทวิทยา
ล่วงเลยมาเกือบเที่ยง เพื่อนที่นั่งอยู่ข้างๆ แอบรับโทรศัพท์
ด้วยสีหน้าตื่นตระหนก, ก่อนจะหันมาบอกกับเพื่อนคนอื่นที่เหลือ
ว่า "อาจารย์สุมาลีเสียแล้ว ตอนนี้กำลังรดน้ำศพอยู่ที่ศิริราช"

บ่อยครั้งที่ข่าวร้าย
มักจะมาถึงตัวเรา ในขณะที่เราไม่ทันได้ตั้งตัว

...

ศ. เกียรติคุณ พญ. สุมาลี นิมมานนิตย์

ท่านเป็นศิษย์เก่า โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย
หรือที่รู้จักกันในชื่อเดิมว่า โรงเรียนกุลสตรีวังหลัง
ท่านบอกว่า สมัยที่ท่านยังเรียนอยู่ชั้นมัธยมก็เรียนได้ปานกลาง
คะแนนไม่สูงมาก เรียนสบายๆ น่าจะสักประมาณ ๖๐ กว่าๆ ได้
ท่านเรียนอยู่ที่วัฒนาวิทยาลัยจนจบชั้นมัธยม
ไม่ได้สอบเข้าเรียนต่อที่เตรียมอุดมศึกษา
ด้วยเหตุผลที่ว่า "เลือดรักโรงเรียนมันแรง"

หลังเรียนจบจากวัฒนาวิทยาลัย
ท่านสอบได้คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ จุฬาฯ
ก่อนจะจับพลัดจับผลู สอบข้ามฟากมาเรียนที่ศิริราชได้
ท่านเล่าว่า ในการสอบสัมภาษณ์ก่อนข้ามฟากมาศิริราชนั้น
เพื่อนๆ ของท่านที่เรียนเก่งกว่า โดนถามความรู้สารพัด
แต่ตัวท่าน โดนถามด้วยคำถามง่ายๆ ว่า "หุงข้าวอย่างไร ?"
เพราะความที่เป็นนักเรียนประจำตั้งแต่เล็ก ไม่เคยทำ
ท่านจึงตอบอย่างพาซื่อ ว่า "ใส่น้ำ ตั้งไฟ แล้วจิ้มนิ้วลงไป"
อาจารย์ที่สอบสัมภาษณ์ถึงกับหลุดหัวเราะกันใหญ่
เพราะหากทำอย่างที่อาจารย์สุมาลีว่าแล้ว ข้าวนั้นก็คงไม่สุก
แต่อาจารย์สุมาลีท่านก็อธิบายอย่างง่ายๆ
ว่า "ถ้าอยู่คนเดียวก็คงมีทางทำจนได้ ไม่อดตายหรอกค่ะ"

สุดท้าย อาจารย์สุมาลีก็สอบข้ามฟากมาได้
ด้วยวิชา "หุงข้าว" นั่นเอง

ช่วงชีวิตที่ศิริราช เมื่อครั้งเป็นนักเรียนแพทย์ศิริราชรุ่น ๗๐
ท่านกล่าวว่า เป็นช่วงชีวิตที่สนุกมาก
จะเว้นก็แต่การเรียนผ่าศพ เพราะกลัวมาก
ถึงขนาดกินเครื่องในไม่ลงไปพักหนึ่งเลย
แต่นอกนั้นก็ไม่เครียดอะไร ไม่เคยนอนดึกเกิน ๓ ทุ่ม
ไปสอบบอร์ดที่เมืองนอก เห็นฝรั่งหอบตำราเล่มใหญ่
แต่ท่านไม่เคยหอบ ได้เท่าไหนก็เอาเท่านั้น
ท่านว่ามันช่วยให้ใจเราไม่ลน นิ่ง และไม่เคยสอบตกเลย

กลับจากสหรัฐอเมริกา พร้อมวิทยฐานะ
Diploma American Board of Internal Medicine,
Certificate Fellowship in Nephrology
เป็นหมอเฉพาะทางโรคไตรุ่นแรกๆ ของประเทศไทย
ทำงานทั้งในฐานะหมอรักษาคนไข้ และฐานะอาจารย์หมอ
ดูแลคนไข้ตั้งแต่ ๗ โมงเช้า จากนั้นก็สอน ประชุม ทำงานวิจัย
จากตำแหน่งอาจารย์ในภาควิชาอายุรศาสตร์ สาขาโรคไต
กระทั่งเป็นแพทย์หญิงคนแรก ที่ดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาอายุรศาสตร์
ทุ่มเทให้กับคนไข้ และเอาใจใส่นักเรียนแพทย์ทุกคน
รวมเวลาตั้งแต่เรียนจบ จนถึงก่อนที่ท่านจะป่วย
กว่า ๔๐ ปี ที่ท่านทุ่มเททั้งพลังกาย พลังใจ
และยิ่งเวลาผ่านไปเพียงไร ท่านก็ยิ่งผูกพันกับศิริราชเพียงนั้น

...

อาจารย์สุมาลี เล่าถึงชีวิตของท่าน
ว่าเคยมีรุนน้องล้อท่านว่า ชีวิตของท่านนั้นจืดชืด
ไม่มีเรื่องตื่นเต้น ไม่มีเรื่องความรัก
ท่านเองก็ยอมรับว่าจริง เพราะมันเป็นทางที่ท่านเลือกเอง
มีชีวิตอยู่กับพ่อ แม่ น้องๆ หลานๆ ท่านก็มีความสุขดี
ไม่เคยรู้สึกเหงาหรือต้องการอะไรมากกว่าที่ท่านมีอยู่
ทำงานไปสบายๆ เรื่อยๆ จนมาเจอโรคมะเร็งก็ตื่นเต้นขึ้นมาหน่อย
แต่ก็ยังใช้ชีวิตตามปกติได้ เพราะ "กายป่วย ใจไม่ป่วย"

เมื่อวันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ท่านได้รับรางวัล "เพรสทีจ ผู้หญิงดีเด่น ปี ๒๕๔๙"
จากการที่ท่านผลักดันให้เกิดโครงการ "รักษาใจยามเจ็บป่วย"
ในขณะที่ตัวท่าน ก็เจ็บป่วยด้วยโรคมะเร็งชนิดแพร่กระจาย
แต่ท่านยังทุ่มเทให้กับโครงการนี้อย่างเต็มที่ ด้วยประสบการณ์ที่มี
ท่านกล่าวว่า สิ่งที่ท่านทำเป็นเพียงการทำตามหน้าที่
เป็นหน้าที่ของมนุษย์ที่พึงทำให้แก่กันในฐานะเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน
และจะทำจนถึงวันสุดท้ายของชีวิต...

...

ช่วงหลังมานี้ โรคมะเร็งที่รุมเร้ารุนแรงมากขึ้นกว่าเดิม
กระทั่งไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยเคมีบำบัด
ท่านตัดสินใจหยุดยา เพราะผลข้างเคียงรุนแรง
และการรักษาก็ไม่ได้ผลตามที่คาดหวัง
ท่านถึงกับเขียนเป็นลายลักษณ์อักษรเอาไว้
ว่า เมื่อถึงระยะท้ายที่รักษาไม่ได้แล้ว และไม่รู้ตัว
ไม่ขอเข้าไอซียู อยากนอนสงบเฉยๆ
ไม่ต้องวัดความดันเลือด อุณหภูมิ
หรือคอยมาเปิดตาดูว่ายังมีชีวิตอยู่หรือเปล่า
ที่ท่านกล่าวอย่างนี้ ไม่ได้หมายความว่าจะรีบตาย
เพียงแต่ท่านรู้ว่าเมื่อไรควรรักษา และเมื่อไรควรหยุด

ถึงท่านจะเจ็บป่วยมากเพียงไร แต่เชื่อไหม
รุ่นพี่บางคนบอกกับฉันว่า เมื่อ ๒ วันก่อนที่ท่านจะจากไป
ในงานสัมมนาอายุรศาสตร์ เรื่อง Palliative care
ยังได้ยินเสียงบันทึกเทปของอาจารย์อยู่เลย
จนไม่ทันจะคาดคิดว่า นั่นจะเป็นการสอนครั้งสุดท้ายของท่าน

ท่านทำหน้าที่ของ "ครู" จนนาทีสุดท้ายของชีวิต

คุณงามความดีที่ท่านอาจารย์ทำไว้ในโลกนี้
จะยังคงอยู่ตลอดไป แม้ว่าตัวท่านจะจากไปก็ตาม

ขอให้คุณความดีทั้งหลายเหล่านั้น
นำพาให้ดวงวิญญาณของอาจารย์ สู่สุคติชั่วนิจนิรันดร